ชนิดที่ 1. ปลากระสูบลูปาร์ (Hampala lupar)
แฮมพาลา ลูปาร์ (Hampala lupar) หรือ ปลากระสูบลูปาร์ เป็นปลากระสูบที่ตั้งชื่อตามลุ่มน้ำลูปาร์ (Lupar River basin) บอร์เนียว รัฐซาราวัก ประเทศมาเลเซีย ซึ่งเป็นสถานที่แรกที่ปลาชนิดนี้ได้รับการบันทึก! และต้องบอกว่า มันถูกบันทึกมาตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1980 แต่ในตอนนั้น มันยังไม่ได้รับชื่อทางวิทยาศาสตร์ มันถูกเรียกในภาษาอีบันว่า อาดง เตอกาลัง มาอิโอะห์ (Adong Tekalang Maioh) และในภาษามลายูว่า อาดง ตากาลัง บาญัก (Adong Takalang Banyak)
อย่างที่บอก! ปลากระสูบลูปาร์ ถูกค้นพบมานานแล้ว แต่! มันถูกบันทึกว่าเป็น ปลากระสูบเกาะบอร์เนียว หรือ ปลากระสูบบิมาคูล้าตา (Hampala bimaculata) ที่มีสามจุด (3 spotted) แต่! ในความจริงแล้ว ปลากระสูบบิมาคูล้าตา จะมีสองจุด คำว่าบิมาคูล้าตา มีความหมายว่า มีสองจุด (2-spotted) พอพวกเขาเห็นว่ามีปลากระสูบสามจุด จึงเข้าใจกันไปว่าเป็น ปลากระสูบบิมาคูล้าตา ที่ผิดปกติเฉยๆ แต่หลังจากมีการจำแนกโดยละเอียดมากขึ้น นักวิจัยก็พบว่า มันไม่ใช่กระสูบชนิดเดียวกัน มันต่างกันตั้งแต่เกิดเลยด้วยซ้ำ
ในเรื่องลักษณะทางสัณฐานวิทยาตัวเต็มวัยของ ปลากระสูบลูปาร์ ค่อนข้างเหมือนกับ ปลากระสูบบิมาคูล้าตา ความต่างที่เห็นได้ชัดคือ กระสูบบิมาคูล้าตา จะมีแถบหรือจุดสีดำขนาดใหญ่ 2 จุด ซึ่งอยู่ที่กลางลำตัวและคอดหาง ส่วน กระสูบลูปาร์ จะมีอยู่ 3 จุด ซึ่งอยู่ที่ ตำแหน่งหลังเหงือก กลางลำตัว และ คอดหาง แน่นอนว่าหากปลาพวกนี้โตมากๆ จุดอาจหายไป หรือ จางจนมองแทบไม่เห็น ..กฎนี้ มีโอกาสพบได้กับปลากระสูบทุกชนิด
สำหรับครีบของปลากระสูบลูปาร์ จะเป็นสีส้มจนถึงแดง โดยเฉพาะครีบหางจะเข้มเป็นพิเศษและมีขอบสีดำ ส่วนครีบของ ปลากระสูบบิมาคูล้าตา ไม่ได้มีระบุสีเอาไว้ชัดเจน ขนาดตัวของ ปลากระสูบลูปาร์ ที่พบใหญ่สุดคือ 30 เซนติเมตร
ชนิดที่ 2. ปลากระสูบกาติบัส (Hampala katibas)
แฮมพาลา กาติบัส (Hampala katibas) หรือ กระสูบกาติบัส เป็นกระสูบที่ตั้งชื่อตาม ลุ่มน้ำสาขากาตีบัส (Katibas River sub-basin) ซึ่งไหลลงสู่แม่น้ำราจัง (Rejang River) ในรัฐซาราวัก และยังพบในพื้นที่เบลาลอง (Belalong) ประเทศบรูไน
และแม้ในข้อมูลจะไม่ได้มีการพูดถึงการค้นพบก่อนหน้านี้ แต่ปลากระสูบกาติบัส ก็ค่อนข้างคล้ายกับ ปลากระสูบบิมาคูล้าตา พวกมันทั้งคู่มีแถบหรือจุดสีดำขนาดใหญ่ 2 จุดเหมือนกัน แต่ของ ปลากระสูบกาติบัส จุดที่กลางลำตัวจะอยู่สูงและค่อนข้างเป็นสามเหลี่ยมที่มีฐานอยู่ตำแหน่งครีบหลัง ส่วนของ ปลากระสูบบิมาคูล้าตาจะไม่เป็นสามเหลี่ยม ส่วนจุดสีดำที่คอดหางค่อนข้างคล้ายกัน ในเรื่องขนาดของกระสูบกาติบัส พบใหญ่ที่สุดที่ 35 เซนติเมตร
สรุปซะหน่อย! สำหรับการค้นพบและการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ของปลากระสูบชนิดใหม่ทั้งสอง ถือเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญในการทำความเข้าใจ ทั้งในเรื่องธรณีวิทยา และความหลากหลายของปลาในสกุลปลากระสูบ (Hampala) ทั้งชนิดและถิ่นที่อยู่ของปลาเหล่านี้ ดูเหมือนจะกว้างใหญ่กว่าที่คิด ทั้งที่อยู่ในประเทศไทยถึง 4 ชนิด
และที่ไกลออกไปมากที่สุด อย่าง ปลากระสูบปาลาวัน หรือ แฮมพาลา โลเปซี (Hampala lopezi) ที่พบเฉพาะบนเกาะบูซวงกา (Busuanga) ในแม่น้ำเล็งบาน (Langbuan River) ประเทศฟิลิปปินส์ ซึ่งเจ้ากระสูบโลเปซี ถือเป็นปลาในตำนาน! ที่หลังจากค้นพบครั้งแรก ต้องใช้เวลาเป็นร้อยปี กว่าจะมีภาพถ่ายตัวจริงออกมาได้ชมกัน แถมยังมีภาพเดียวอีกด้วย! และผมอยากจะบอกว่า ปลากระสูบโลเปซี มีข้อมูลน้อยกว่า กระสูบ 2 ชนิดใหม่ซะอีก! ส่วนใครสนใจเรื่องของโลเปซี มีลิงค์ที่ท้ายเรื่อง
