นกชนิดนี้สร้างรังหนัก ‘หนึ่งตัน’ และเป็นหนึ่งในสิ่งมหัศจรรย์ทางธรรมชาติ

นกกระจาบสังคม (Social weaver) ชื่อนี้ได้มาเพราะพวกมันจะรวมตัวกันหลายร้อยตัว เพื่อสร้างรังขนาดใหญ่มากๆ ขึ้นมา รังของมันเป็นดังอาณาจักรบนต้นไม้ และอยู่ต่อๆ กันหลายรุ่น

Advertisements

นกจาบสังคม หรือ นกกระจาบสังคม (Sociable weaver, Social weaver) ชื่อวิทยาศาสตร์ Philetairus socius นกเกาะคอนขนาดเล็กชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในวงศ์นกจาบ (Passeridae) เป็นนกชนิดเดียวในสกุล Philetairus เป็นนกขนาดเล็กที่อาศัยอยู่เฉพาะภูมิภาคแอฟริกาใต้ พบได้ทั่วไปในแอฟริกาใต้, บอตสวานา, นามิเบีย โดยศูนย์กลางที่แพร่กระจายพันธุ์คือ จังหวัดนอร์ทเทิร์นเคป ในแอฟริกาใต้

จุดเด่นที่สุดของนกชนิดนี้คือ “รังที่ใหญ่มากๆ” พวกมันจะสร้างรังขนาดใหญ่จนทำให้ต้นไม้โน้มตัวต่ำลงได้ หรือที่แย่กว่าคือหักไปเลย รังของพวกมันมีความโดดเด่นมาก จนขึ้นชื่อว่าเป็นหนึ่งในสิ่งมหัศจรรย์ทางธรรมชาติ

รังของพวกมันมีน้ำหนักรวมมากกว่า 1 ตัน กว้างประมาณ 6 เมตร และมีความสูง 3 เมตร ซึ่งแยกย่อยเป็นรังเล็กรังน้อยมากกว่า 100 รัง โดยรังขนาดใหญ่ที่สุดมีนกอยู่รวมกันถึง 400 ตัว และเมื่อนกกระจาบสังคมตาย รังของพวกมันจะไม่ถูกทำลาย แต่จะมีนกรุ่นต่อไปเข้ามาอาศัยแทนพร้อมกับปรับปรุง ซ่อมแซมไปเรื่อยๆ ซึ่งส่วนใหญ่แล้วมักจะอยู่ได้เป็นเวลาหลายปี

Advertisements

นกชนิดนี้จะสร้างรังจากวัตถุธรรมชาติหลายอย่าง โดยเริ่มทำโครงสร้างจากกิ่งไม้ จากนั้นก็ตกแต่งภายในด้วยหญ้าและขนนก นอกจากนี้นกแต่ละตัวจะสร้างห้องส่วนตัวอยู่ ซึ่งมีทางเข้ายาว 10 นิ้ว กว้าง 1 นิ้ว แล้วจะล้อมด้วยด้ามแหลมของฟางเพื่อป้องกันงูเข้ามา

ในกรณีที่นกที่มีคู่แล้ว พวกมันจะอยู่ในห้องคู่ของตัวเอง ส่วนนกตัวอื่นๆ ที่เหลือจะอยู่รวมกันห้องรวมซึ่งจะมีประมาณ 3-4 ตัว โดยประโยชน์ของการทำรังแบบนี้ก็เพื่อช่วยให้นกจาบสังคมไม่ต้องย้ายถิ่นฐานบ่อย เนื่องจากอุณหภูมิในทะเลทรายค่อนข้างเปลี่ยนตลอดเวลา

รังนกขนาดใหญ่นี้ไม่เพียงแต่ช่วยปกป้องนกจากอุณหภูมิเท่านั้น แต่ยังช่วยปกป้องพวกมันจากแดด ฝน และภัยแล้งด้วย โดยปกติแล้วสัตว์ทั่วไปจะมีความต้องการน้ำในปริมาณมากในช่วงฤดูร้อนเพื่อช่วยไม่ให้ร่างกายขาดน้ำจากการโดนไอแดด

ประโยชน์อีกอย่างหนึ่งของการทำรังขนาดใหญ่คือ เพิ่มโอกาสให้พวกมันรอดจากอันตรายที่มาจากนักล่า เนื่องจากทางเข้ารังจะอยู่ด้านล่าง ทำให้ยากต่อการสังเกตของนักล่า ในขณะที่สัตว์ชนิดอื่นๆ จะหาประโยชน์จากรังขนาดใหญ่นี้ด้วยการขึ้นไปนั่งบนรังขนาดใหญ่ โดยไม่กระทบต่อนกกระจาบสังคม

Advertisements

แร้งแอฟริกาเป็นที่รู้กันดีว่ามันชอบขึ้นไปอยู่บนรังของนกกระจาบสังคม ส่วนนกฟินช์หัวแดงเองก็มักจะยกครอบครัวของมันเข้าไปอยู่ในห้องที่ว่าง เช่นเดียวกับเหยี่ยวที่มักจะมาฆ่าเจ้าบ้านถึงถิ่น

แต่ข้อเสียอย่างหนึ่งของรังขนาดใหญ่คือ เมื่อเกิดฝนตกหนักและมีแสงแดดไม่เพียงพอต่อการระเหย ความชื้นและน้ำอาจทำให้รังของพวกมันตกลงพื้นได้ เนื่องจากต้นไม้แบกรับน้ำหนักไว้ไม่ไหว นั่นหมายความว่าพวกมันต้องเริ่มสร้างรังใหม่

อ่านเรื่องอื่น

Advertisements