หลักฐานเก่าแก่ที่สุดของ ‘ไดโนเสาร์’ ที่อยู่เป็นฝูงถูกพบในอาร์เจนตินา

เมื่อประมาณ 193 ล้านปีก่อนในประเทศอาร์เจนตินา มีไดโนเสาร์กลุ่มหนึ่งตายในระยะห่างกันไม่กี่ฟุต ไม่ชัดเจนว่าเพราะอะไร บางทีพวกมันอาจจะตายจากความอดอยากหรืออาจจะเกิดน้ำท่วม ไม่ก็พายุทรายที่เกิดกระทันหันทำให้ศพพวกมันถูกฝังไว้ใต้ตะกอน ส่วนมากเป็นไดโนเสาร์ที่เพิ่งเกิดได้ไม่นาน มีแนวโน้มว่ามีไดโนเสาร์จำนวนมากที่ไม่มีโอกาสได้ฉลองวันเกิดปีที่สองของพวกมัน

Advertisements

บันทึกการค้นพบนี้ได้ลงในในวารสาร Scientific Reports มันเป็นหนึ่งในฟอสซิลใหม่ที่น่าประหลาดใจของไดโนเสาร์ชนิด Mussaurus patagonicus ซึ่งเป็นญาติของบรรพบุรุษของไดโนเสาร์คอยาวที่มีชื่อเสียงเช่น Brachiosaurus หรือ Brontosaurus นอกจากฟอสซิลแล้วบริเวณนั้นประกอบด้วยไข่ Mussaurus มากกว่าร้อยฟองและฟอสซิลโครงกระดูกมากถึง 69 ตัว และบางส่วนปรากฏในกลุ่มไดโนเสาร์ที่มีอายุไล่เลี่ยกัน

ทีมวิจัยตีความการจัดกลุ่มนี้เป็นหลักฐานว่า Mussaurus อยู่เป็นฝูงใหญ่ โดยสัตว์ที่มีขนาดและอายุใกล้เคียงกัน จะเคลื่อนที่ไปด้วยกันภายในกลุ่ม ถ้าเป็นเช่นนั้น การค้นพบนี้ทำให้นักบรรพชีวินวิทยามีหลักฐานที่เก่าแก่ที่สุด เท่าที่เคยพบมาเกี่ยวกับพฤติกรรมฝูงสัตว์ชนิดนี้ในไดโนเสาร์

“เรารู้เพียงเล็กน้อยเกี่ยวกับพฤติกรรมของไดโนเสาร์ แต่สิ่งที่เรารู้ส่วนใหญ่มาจากไดโนเสาร์ช่วงปลายยุคครีเทเชียส” Deigo Pol นักสำรวจและนักสำรวจเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก จากพิพิธภัณฑ์บรรพชีวินวิทยา Edigio Feruglio ในเมืองเทรลิว ประเทศอาร์เจนตินา กล่าว “เรามีข้อมูลน้อยมากหรือไม่มีเลยเกี่ยวกับพฤติกรรมไดโนเสาร์ในช่วงเริ่มต้นของพวกมัน”

Advertisements

Mussaurus เป็นไดโนเสาร์ประเภทหนึ่งที่เรียกว่า Sauropodomorph และเป็นที่รู้จักทางวิทยาศาสตร์มาตั้งแต่ปี 1970 โดยอิงจากฟอสซิล 11 ตัว ที่พบในแหล่งขุดค้นลากูนาคัลเลอร์ดาของอาร์เจนตินา

แหล่งขุดค้นอื่นทั่วโลกได้บอกใบ้ถึงพฤติกรรมทางสังคมในหมู่ญาติของซอโรพอดยุคเริ่มแรก แหล่งขุดค้นในเยอรมนีเก็บรักษากลุ่มที่มีฟอสซิลของ Plateosaurus หลายตัวในขณะที่แหล่งขุดค้นในแอฟริกาใต้จะเก็บรักษาแหล่งทำรังและไข่ของไดโนเสาร์ Massospondylus ที่เกี่ยวข้อง

แต่ Kimi Chapelle นักวิจัยปริญญาเอกที่ American Museum of Natural History ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับการศึกษาครั้งใหม่นี้ เน้นย้ำว่าฟอสซิลชุดล่าสุดของแหล่งขุดค้น Mussaurus นั้นน่าประหลาดใจเพียงใด

“คุณมีไข่และตัวอ่อนและไม่ใช่แค่อายุอยู่ในวัยเดียวกัน แต่เป็นกลุ่มที่มีอายุต่างกัน นั่นมันน่าสนใจมาก” เธอกล่าว “ทั้งหมดนั้นพบภายในหนึ่งตารางกิโลเมตร”

Advertisements

จุดเด่นและจุดอ่อนของฝูง

สัตว์กินพืชขนาดใหญ่ในปัจจุบันจำนวนมากเคลื่อนตัวเป็นฝูง มันเป็นวิวัฒนาการขั้นพื้นฐานในปัจจุบัน ก็เหมือนกันกับที่ Mussaurus เคยมีมาเมื่อกว่า 190 ล้านปีก่อน

Timothy Myers นักบรรพชีวินวิทยาจากมหาวิทยาลัย Temple University ตั้งข้อสังเกตว่าการอยู่เป็นฝูงมีทั้งข้อดีและข้อเสีย ด้านหนึ่งการย้ายกลุ่มใหญ่จะช่วยป้องกันผู้ล่าได้มากขึ้น ซึ่งช่วยให้สมาชิกในกลุ่มนั้นใช้เวลาน้อยลงในการเฝ้าระวังและมีเวลากินมากขึ้น ในทางกลับกัน กลุ่มต้องแบ่งปันอาหาร และมีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นโรค

เพื่อให้ฝูงมีประสิทธิภาพมากขึ้น Myers กล่าวเสริมว่า สัตว์ในฝูงจะต้องมีการซิงโครไนซ์ ซึ่งอาจเป็นเรื่องยากสำหรับสัตว์ที่เปลี่ยนขนาดอย่างมากเมื่ออายุมากขึ้น ในกรณีของ Mussaurus ลูกอ่อนเริ่มมีขนาดเท่าฝ่ามือมนุษย์ มันโตขึ้นถึง 20 ปอนด์และสูง 2 ฟุตเมื่ออายุได้ 1 ขวบ และหนักกว่า 3,300 ปอนด์เมื่อโตเต็มวัย ซึ่งเกือบสองเท่าของกวางมูสที่โตเต็มวัย

Advertisements

นั่นเป็นที่มาของการแบ่งแยกอายุ “โดยพื้นฐานแล้ว เมื่อคุณมีขนาดร่างกายแตกต่างกันมากขึ้น ก็ต้องการอาหารมากยิ่งขึ้น ” ไมเออร์สกล่าว “สำหรับสิ่งต่างๆ เช่น Sauropods และ Sauropodomorphs จะสะดวกกว่าสำหรับพวกมันในการสร้างฝูงที่ยังไม่โตซึ่งแยกจากผู้ใหญ่”

หลักฐานโครงกระดูกยังสามารถบอกใบ้ถึงพฤติกรรมทางสังคมได้ หากนักบรรพชีวินวิทยาพบกลุ่มโครงกระดูกที่ถูกฝังทั้งหมดในคราวเดียว หากไม่มีหลักฐานสำคัญ โครงกระดูกสองชิ้นภายในกลุ่มอาจมาจากสัตว์ที่มีชีวิตอยู่และตายห่างกันไปหลายปี

Pol และเพื่อนร่วมงานของเขาได้ขุดค้นซากของ Mussaurus ในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา ซึ่งช่วยเพิ่มความเข้าใจในไดโนเสาร์ได้อย่างมาก ตัวอย่างเช่น ขณะนี้นักวิจัยมีความรู้ว่าร่างกายของ Mussaurus เปลี่ยนไปอย่างไรเมื่อโตขึ้น พวกเขามั่นใจว่าไดโนเสาร์ได้เปลี่ยนจากการเดินสี่ขาตั้งแต่ยังเด็กเป็นเดินบนขาหลังในวัยผู้ใหญ่ การวิจัยใหม่ยังแสดงให้เห็นว่า Mussaurus วางไข่ที่อ่อนนุ่มและเหนียว ซึ่งแสดงให้เห็นว่าไข่ไดโนเสาร์ถูกฝังดินแทนที่จะฟักด้วยตัวแม่

หนึ่งในความประหลาดใจใหญ่ที่สุดจากแหล่งขุดนี้เกิดขึ้นในปี 2003 เมื่อ Pol พบก้อนหินขนาดใหญ่ที่มีซากของไดโนเสาร์ที่ยังไม่โตรวมกัน 11 ตัว “ผมจำได้ว่ามีกะโหลกอยู่ที่นั่น และคอพวกมัน” Pol กล่าว “ผมรู้ว่านี่เป็นสิ่งที่แตกต่างออกไป”

Advertisements

ซากดึกดำบรรพ์อื่นๆ ทั่วทั้งแหล่งขุดยังแสดงสภาพไดโนเสาร์ที่จัดกลุ่มเข้าด้วยกัน ซากดึกดำบรรพ์ของ Mussaurus ที่ยังเด็กนั้นอยู่รวมกันอย่างใกล้ชิด การขุดครั้งใหม่ยังพบพวกที่โตแล้วสองตัวที่ร่างกายใกล้กันมาก

แต่หากต้องการดูว่าสัตว์เหล่านี้ตายเป็นกลุ่มจริงๆ หรือไม่ และไม่ใช่แค่ในที่เดียวกันในช่วงเวลาต่างๆ กัน ผู้เขียนร่วมศึกษานำโดย Roger Smith จากมหาวิทยาลัย Witwatersrand แห่งแอฟริกาใต้ เมืองโจฮันเนสเบิร์ก จึงต้องศึกษาตะกอนของแหล่งขุดค้นอย่างรอบคอบ

การวิจัยของ Smith พบว่ามีฟอสซิล Mussaurus ที่แตกต่างกันสามชั้นที่แหล่งขุด และฟอสซิลและสถานที่ทำรังของแหล่งขุดหลายแห่งมีชั้นเดียวกัน ซึ่งหมายความว่าแต่ละชั้นถูกฝังในเวลาเดียวกัน หินตะกอนที่ล้อมรอบซากดึกดำบรรพ์น่าจะก่อตัวขึ้นจากฝุ่นที่พัดพามากับลม บางทีอาจสะสมอยู่ในช่วงพายุฝุ่น

ทีมงานยังใช้เทคนิคหลายอย่างเพื่อยืนยันว่าไดโนเสาร์เป็น Mussaurus ทั้งหมด และเพื่อตรวจสอบอายุและขนาดของไดโนเสาร์ ในปี 2017 Pol ได้นำไข่ 30 ฟองไปยังเมืองเกรอน็อบล์ ประเทศฝรั่งเศส เพื่อตรวจสอบพวกมันโดยใช้แหล่งกำเนิดรังสีเอกซ์ที่สว่างที่สุดแห่งหนึ่งของโลก นั่นคือ European Synchrotron Radiation Facility หลายฟองมีตัวอ่อน Mussaurus ที่เป็นฟอสซิลภายในนั้น

Pol และเพื่อนร่วมงานยังได้สุ่มตัวอย่างกระดูกไดโนเสาร์บางส่วนเพื่อดูโครงสร้างของพวกมัน ซึ่งสามารถเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับอายุและรูปแบบการเติบโต ซากดึกดำบรรพ์ทั้งหมด11 ตัวจะมีขนาดใกล้เคียงกัน ซึ่งอาจมีน้ำหนักระหว่าง 18 ถึง 24 ปอนด์เมื่อตาย ตัวอย่างกระดูกบอกว่าหาก Mussaurus อายุน้อยเติบโตตามฤดูกาล ตัวอ่อนทั้งหมดอาจอายุน้อยกว่าหนึ่งปีเมื่อพวกมันตาย

Advertisements

การเอาตัวรอดทางสังคม?

แหล่งขุดค้น Mussaurus แสดงให้เห็นพวกเด็กๆที่สร้างฝูงของพวกอายุน้อย แต่พฤติกรรมของกลุ่มที่โตแล้วค่อนข้างไม่แน่นอน

ในอีกด้านหนึ่ง แหล่งขุดนี้ไม่มีฝูงของ Mussaurus ที่โตเต็มวัย ดังนั้นจึงไม่มีหลักฐานโดยตรงเกี่ยวกับฝูงสัตว์ที่โตเต็มวัย ในบรรดาสัตว์เลื้อยคลานที่ยังมีชีวิต ไม่เคยได้ยินมาก่อนที่พวกที่ยังไม่โตจะรวมตัวกันและแยกตัวออกไปในวัยโตเต็มที่ จากนั้นอีกครั้ง กลุ่มของตัวอ่อนจะนอนและอยู่ภายในพื้นที่ทำรังของ Mussaurus ซึ่งอาจบ่งบอกได้ว่าตัวอ่อนนั้นเป็นส่วนหนึ่งของฝูงใหญ่ของพวกที่โตแล้ว

ถึงกระนั้น ไม่ต้องสงสัยเลยว่าไดโนเสาร์ตัวนี้แสดงพฤติกรรมทางสังคมในรูปแบบต่างๆ ซึ่งทำให้ตำแหน่งและโครงสร้างของมันบนแผนภูมิไดโนเสาร์มีความสำคัญอย่างยิ่ง

เหนือสิ่งอื่นใด การวิจัยของทีม Pol ได้ปรับปรุงการประมาณอายุของฟอสซิลและตะกอนโดยรอบ เป็นเวลาหลายปีที่นักบรรพชีวินวิทยาคิดว่า Mussaurus มีอายุมากกว่า 205 ล้านปี โดยวางไว้ในช่วงไทรแอสสิก ตอนปลาย จากผลการวิจัยล่าสุดพบว่า Mussaurus มีอายุประมาณ 193 ล้านปี ซึ่งทำให้ไดโนเสาร์อยู่ในยุคจูราสสิคตอนต้น

ความแตกต่างดังกล่าวมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะมันหมายความว่า Mussaurus ปรากฏตัวขึ้นหลังจากการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ที่ทำลายสัตว์บกหลายชนิดในช่วงปลายยุคไทรแอสสิก แต่ Sauropodomorphs ค่อนข้างไม่ได้รับผลกระทบ ผลที่ตามมา Sauropodomorphs มีความหลากหลายอย่างรวดเร็วและมีขนาดใหญ่กว่าที่เคยเป็นมา ซึ่งจะทำให้มันกลายเป็นสัตว์บกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลกในอนาคต

Pol และเพื่อนร่วมงานโต้แย้งว่าลักษณะพื้นฐานของพฤติกรรมทางสังคมอาจเกิดขึ้นในหมู่บรรพบุรุษของMussaurus ในไทรแอสสิกตอนปลาย ก่อนเหตุการณ์การสูญพันธุ์ หากเป็นเช่นนั้น ความสามารถพิเศษทางสังคมของSauropodomorphs ในระยะแรกอาจช่วยให้กลุ่มสามารถต้านทานการสูญพันธุ์และเจริญเติบโตได้ในภายหลัง

“นี่คือเวลาที่พวกมัน ‘พิชิต’ โลกจริงๆ เมื่อพวกมันกลายเป็นผู้มีอำนาจ เมื่อพวกมันประสบความสำเร็จครั้งแรกในด้านนิเวศวิทยา ในแง่วิวัฒนาการ อะไรคือกุญแจสู่ความสำเร็จของไดโนเสาร์? มันจะกลายเป็นสัตว์บกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของโลก Pol กล่าว

อ่านเรื่องอื่น

Advertisements
แหล่งที่มาnationalgeographic